Watykan

Watykan zrzesza naukowców i ekspertów w dziedzinie sztucznej inteligencji, aby zająć się wyzwaniami etycznymi związanymi z tą technologią

Papież Leon XIV przyjął uczestników spotkania zorganizowanego przez Papieską Akademię Życia i Instytut Przyszłości Życia, którego tematem była odpowiedzialność człowieka, bezpieczeństwo systemów inteligentnych i godność osoby.

Redakcja Omnes-30 października 2026 roku-Czas czytania: 3 minuty
ia

Przemówienie Leona XIV do uczestników spotkania zorganizowanego przez Papieską Akademię Życia i Instytut Przyszłości Życia ©VATICAN MEDIA

Wiodący badacze i międzynarodowi eksperci w dziedzinie sztucznej inteligencji spotkali się w piątek 30 października w Watykanie, aby omówić przyszłość tej technologii, pojawiające się zagrożenia oraz odpowiedzialność społeczności naukowej i instytucji publicznych za jej rozwój dla dobra wspólnego.

Spotkanie zatytułowane Przyszłość sztucznej inteligencji: dialog między Watykanem a światem nauki na temat postępów i zastosowań inteligentnych technologii, Spotkanie zostało zorganizowane wspólnie przez Papieską Akademię Życia i Instytut Przyszłości Życia i odbyło się w Casina Pio IV.

W spotkaniu wzięli udział Stuart Russell, profesor informatyki na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley i prezes Międzynarodowego Stowarzyszenia na rzecz Bezpiecznej i Etycznej Sztucznej Inteligencji; Max Tegmark, fizyk z Massachusetts Institute of Technology (MIT) i prezes Future of Life Institute; a także inni badacze i specjaliści zajmujący się zarządzaniem sztuczną inteligencją.

W ciągu dnia uczestnicy prowadzili dialog z Watykańską Komisją ds. Sztucznej Inteligencji, powołaną w maju 2016 r. przez Leona XIV w celu koordynowania reakcji instytucji watykańskich na skutki, jakie ta technologia może mieć dla ludzkości i Kościoła.

Kontrola człowieka nad sztuczną inteligencją

Jednym z głównych poruszonych zagadnień było zachowanie istotnej kontroli człowieka w miarę jak systemy sztucznej inteligencji stają się coraz bardziej autonomiczne. Omówiono również bezpieczeństwo i niezawodność tych systemów, identyfikację odpowiedzialności człowieka oraz potrzebę przełożenia zasad etycznych na skuteczne mechanizmy ochrony, weryfikacji i zarządzania.

Eksperci zastanawiali się również nad wpływem zaawansowanej sztucznej inteligencji na pracę, wolność, koncentrację władzy technologicznej, globalne nierówności i godność człowieka.

Podczas spotkania uczestnicy zostali przyjęci na audiencji przez papieża Leona XIV w Pałacu Apostolskim. Spotkanie wpisuje się w koncepcję, którą papież nakreślił w swojej encyklice. Wspaniała ludzkość, w którym podkreślono znaczenie dialogu między Kościołem a środowiskiem naukowym.

W dokumencie stwierdzono konkretnie: «Rozpatrując liczne szczegółowe kwestie, Kościół nie zamierza przedstawiać “ostatecznej opinii”, lecz uznaje znaczenie słuchania badań naukowych i wspierania poważnej i uczciwej debaty wśród ekspertów, przy jednoczesnym otwarciu na różnorodność opinii» (Wspaniała ludzkość, 23).

«Niech człowiek będzie miał kontrolę»

Kardynał Michael Czerny, reprezentujący Watykańską Komisję ds. Sztucznej Inteligencji, wyjaśnił, że celem jest «wysłuchanie wszystkich osób pracujących w tej dziedzinie – w badaniach naukowych, biznesie i polityce publicznej – i wspólne zastanowienie się nad tym, jak Kościół może lepiej wypełniać swoją duszpasterską i prorocką misję».

Dodał, że misja ta polega na dawaniu świadectwa o godności osoby ludzkiej i promowaniu dobra wspólnego, dbając o to, aby «osoby i społeczności znajdujące się w trudnej sytuacji nie zostały pominięte».

Z kolei przewodniczący Papieskiej Akademii Życia, arcybiskup Renzo Pegoraro, podkreślił, że wartość spotkania polega na wprowadzeniu różnych perspektyw do dialogu. «Naukowcy, instytucje i Kościół podchodzą do sztucznej inteligencji z różnych punktów widzenia, ale łączy nas fundamentalne pytanie: jak możemy pokierować jej rozwojem, aby rzeczywiście służyła człowiekowi i dobru wspólnemu?» – stwierdził.

Ksiądz również interweniował Paolo Benanti, z Uniwersytetu LUISS i Fundacji RenAIssance, który podkreślił potrzebę przejścia od zasad etycznych do konkretnych działań: «Ci, którzy budują i badają te systemy, domagają się dziś czegoś trudniejszego: wiążących reguł, instytucji zdolnych do weryfikacji i osoby odpowiedzialnej za każdą decyzję, w którą ingeruje maszyna».

Benanti przypomniał wszystkim, że sztuczna inteligencja to technologia stworzona przez ludzi, a zatem podatna na manipulację. «Pytanie brzmi teraz, do czego służy sztuczna inteligencja i kto jest za nią odpowiedzialny» – zauważył. Jego zdaniem zadanie polega na przekształceniu zasad Wspaniała ludzkość w instytucjach, które potrafią «sprawić, by człowiek miał kontrolę nad narzędziami, które tworzymy».

Ryzyko związane z nadludzką sztuczną inteligencją

Wśród wystąpień zawartych w dokumencie udostępnionym mediom, wyróżnia się wypowiedź Stuarta Russella, który ostrzegał przed ryzykiem, jakie niesie ze sobą ścieżka obrana przez niektórych twórców sztucznej inteligencji. «Czołowi twórcy sztucznej inteligencji obierają ścieżkę, której celem jest stworzenie nadludzkich maszyn; zdają sobie sprawę, że jeśli im się to uda, istnieje duże prawdopodobieństwo, że wszyscy ludzie umrą» – stwierdził.

Russell namawiał do porzucenia tej ścieżki i wyboru systemów, które pozostają pod kontrolą i promują interesy człowieka.

Max Tegmark ze swojej strony zauważył, że niektórzy dyrektorzy firm zajmujących się sztuczną inteligencją przewidują, że «to AI, a nie ludzie, będzie rządzić». Biorąc pod uwagę ten scenariusz, uznał, że «przy silnym przywództwie moralnym Watykan może pomóc pokierować rozwojem sztucznej inteligencji w kierunku lepszej, bardziej zorientowanej na człowieka ścieżki».

Spotkanie jest częścią zaangażowania Stolicy Apostolskiej w etyczne i ludzkie implikacje sztucznej inteligencji, co obejmuje również inicjatywę Rzym wzywa do etyki sztucznej inteligencji oraz prace Watykańskiej Komisji ds. Sztucznej Inteligencji.

Biuletyn informacyjny La Brújula Zostaw nam swój e-mail i otrzymuj co tydzień najnowsze wiadomości z katolickim punktem widzenia.